Erken, Uyardı, İstanbul Kırsalı Alarm Veriyor!
Yüksek Mimar ve Şehir Plancısı, siyasetçi ve iş insanı Mustafa Erken, gazetemize yaptığı kapsamlı açıklamada İstanbul'un çeper mahallelerinde büyüyen krizin artık görmezden gelinemeyecek bir noktaya geldiğini söyledi. Erken, yıllar önce köy olan ve bugün mahalle statüsü taşıyan bölgelerde yaşayan vatandaşların, plansızlık ve kurumlar arası uyumsuzluk nedeniyle ciddi bir mağduriyetin eşiğine sürüklendiğini vurguladı. Açıklamalarında net, sert ve uyarıcı bir dil kullanan Erken, yaşananların basit bir imar tartışması olmadığını özellikle dile getirdi.
"KÖY GERÇEĞİ YOK SAYILIYOR"
Mustafa Erken, İstanbul'un çevresindeki birçok yerleşimde yapılaşmanın iki bin beş yılından çok önce başladığını hatırlatarak konuştu. O dönemlerde imar planı yoktu, belediye yoktu, köy yerleşik alanı vardı. İnsanlar barınmak için kendi evini yaptı. Bugün gelinen noktada, geçmişin bu gerçekleri görmezden geliniyor. Sanki her şey dün olmuş gibi davranılıyor. Bu yaklaşım adaletle bağdaşmıyor. Erken'e göre köyden mahalleye dönüşen bu alanlarda yaşanan sürecin bütüncül şekilde ele alınmaması, sorunu her geçen gün daha da derinleştiriyor.
"KÖYLER MAHALLE OLDU, SORUNLAR KATLANDI"
Erken, köylerin mahalleye dönüşmesiyle birlikte arazilerin miras yoluyla parçalandığını, yeni kuşakların tarımdan uzaklaştığını ve satışların hızlandığını ifade etti. Bu sürecin doğal bir toplumsal dönüşüm olduğunu belirten Erken, villaların artmasının tek başına vatandaşın suçu gibi gösterilmesini sert bir dille eleştirdi. Devlet bu tabloyu yıllarca izledi. Şimdi ise faturayı sadece vatandaşa kesmek, hakkaniyet duygusunu yerle bir eder.
"KIRSAL MAHALLE KARARI DOĞRUYDU AMA YETMEDİ"
İki bin yirmi bir yılında çıkarılan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği'nin önemli bir adım olduğunu söyleyen Mustafa Erken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin Çatalca, Silivri, Arnavutköy, Beykoz ve Şile'de aldığı kararların sahadaki gerilimi bir nebze azalttığını dile getirdi. Ancak Erken'e göre bu kararlar uygulamada aynı karşılığı bulmadı. Kâğıt üzerindeki düzenlemeler, sahadaki sert ve tek taraflı işlemlerle anlamını yitiriyor.
"KURUMLAR PASLAŞIYOR, BEDELİ VATANDAŞ ÖDÜYOR"
Mustafa Erken'in en sert eleştirisi kurumlar arası işleyişe yönelik oldu. Belediyelerin planlama birimleri tarım alanında bir yapı gördüğünde İl Tarım Müdürlüğü'ne bildirim yapıyor. İl Tarım ise çoğu zaman belediyeye danışmadan doğrudan işlem başlatıyor. Böylece sorumluluk bir kurumdan diğerine atılıyor. Vatandaş ise iki kurum arasında sıkışıp kalıyor. Sadece uydu görüntüsüne bakarak, yerinde inceleme yapılmadan, geçmiş araştırılmadan başlatılan süreçler toplumsal güveni zedeliyor.
"CEZAYLA DEĞİL AKILLA YÖNETİLMELİ"
Erken, tarımın korunmasının tartışmasız bir zorunluluk olduğunu açıkça ifade etti. Ancak geçmişte oluşmuş fiili durumun yok sayılmasının da en az tarımın yok edilmesi kadar tehlikeli olduğunu söyledi. Herkese ceza keserek sorun çözülmez. Köylünün elindeki mülkü tamamen değersizleştiren bir anlayış, sosyal barışı bozar. Doğru olan, kontrollü, planlı ve sınırları net çizilmiş bir yapılaşma modeliyle hem tarımı hem kırsal yaşamı birlikte korumaktır.
"KARTOPU GİBİ BÜYÜYEN BİR TEHLİKE"
Çatalca Çakıl Mahallesi'nde yaşananların bir başlangıç olduğuna dikkat çeken Mustafa Erken, aynı dosyaların çok kısa süre içinde Silivri'de, Arnavutköy'de ve Şile'de binlerce vatandaşın önüne geleceğini söyledi. Bu kartopu büyüyor. Bugün müdahale edilmezse yarın içinden çıkılamaz bir toplumsal sorunla karşı karşıya kalırız. Bu mesele tek tek parsellerin değil, İstanbul kırsalının geleceğinin meselesidir.
"SİYASET ÜSTÜ BİR DURUŞ ŞART"
Erken açıklamasını net bir uyarıyla tamamladı. Bu konu ne bir belediyenin ne de tek başına merkezi yönetimin meselesidir. Bu, topyekûn bir kamu politikası sorunudur. Tarım korunmalı, evet. Ama geçmiş yok sayılamaz. Belediyeler ile İl Tarım arasında güçlü ve şeffaf bir koordinasyon kurulmalı. Vatandaş tehdit diliyle değil, planlama diliyle yönlendirilmeli. Aksi halde bu konu çok hızlı şekilde mağduriyet siyasetine dönüşür ve kontrol tamamen kaybedilir.
ANAHTAR KELİMELER
Mustafa Erken kimdir, Mustafa Erken İstanbul kırsalı açıklaması nedir, Yüksek Mimar Mustafa Erken tarım arazileri uyarısı, İstanbul kırsal mahalle sorunu neden büyüyor, Çatalca Çakıl Mahallesi krizi nedir, Şehir Plancısı Mustafa Erken ne söyledi,